Arbowet

Voluit: Arbeidsomstandighedenwet

De werkgever zorgt voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers en voert beleid dat is gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden.

De wet bevat regels met betrekking tot: 

  • Veiligheid en gezondheid van werknemers

    Risico Inventarisatie & Evaluatie

  • Voorlichting en opleiding

  • Melding en registratie van arbeidsongevallen en beroepsziekten

  • Verplichtingen werknemers

  • Rol OR / PVT

  • Preventiemedewerker

  • BHV-er

  • Basiscontract met eigen bedrijfsarts of Arbodienst

Mmaatwerkregeling of vangnetregeling voor:

  • begeleiding van zieke werknemers

  • Arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PMO/PAGO)

  • Aanstellingskeuring

  • Gezondheidsvraagstukken (anders dan verzuimbegeleiding)

  • Informatierechten

  • Bijzondere verplichtingen

  • Toezichthouder; arbeidsinspectie

  • Werkonderbreking door werknemers in verband met de veiligheid

Veiligheid en gezondheid

De werkgever zorgt voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers en voert beleid dat is gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden.
Daarbij:

  • Houdt hij rekening met de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening.

  • Heeft het werk geen nadelige invloed op de veiligheid en gezondheid van werknemers, tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden gevergd.

  • Worden de nadelen in eerste instantie bij de bron voorkomen of beperkt of treft hij doeltreffende maatregelen, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar stellen.

  • Past hij het werk en de middelen aan aan de persoonlijke eigenschappen van werknemers.

  • Worden monotone en tempo gebonden arbeid vermeden of beperkt indien mogelijk.

  • Worden maatregelen getroffen voor eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding en evacuatie.

  • Werknemers moeten bij ernstig en onmiddellijk gevaar maatregelen kunnen nemen voor hun eigen veiligheid of die van anderen.

Daarnaast:

  • Voorkomen of beperken van psychosociale arbeidsbelasting.

  • Goede verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden, rekening houden met de bekwaamheden van werknemers.

  • Arbeidsomstandighedenbeleid regelmatig toetsen.

  • Bij arbeidsongeschiktheid de bedongen arbeid aanpassen (inrichting arbeidsplaats, werkmethoden, arbeidsmiddelen, arbeidsinhoud).

  • Bij gevaarlijke stoffen specifieke maatregelen treffen.

  • Ook maatregelen nemen voor de veiligheid en gezondheid van andere personen dan werknemers.

Inventariseren en evalueren risico’s (RI&E)

  • RI&E beschikbaar stellen aan alle werknemers (en uitleners van personeel).

  • Opstellen plan van aanpak, daarin opnemen de te nemen maatregelen en binnen welke termijn.

  • Aanpassen aan opgedane ervaring, gewijzigde werkmethoden/werkomstandigheden, stand van de wetenschap.

  • Aandacht besteden aan toegang tot bedrijfsarts (intern of extern of arbodienst).

  • RI&E wordt door deskundige gezonden aan OR/PVT. Indien geen OR/PVT dan zendt de werkgever deze aan de belanghebbende werknemers.

  • Ri&E niet van toepassing:

    • Werknemers samen in totaal ten hoogste 40 uur per week werken

    • Tot maximaal 25 medewerkers wanneer gebruik wordt gemaakt van:

      • CAO model

      • Aangemeld model (Onze Minister/aangewezen instelling)

Voorlichting en opleiding
 

  • Werknemers Opleiden inzake arbeidsomstandigheden.

  • Werknemers inlichten over:

    • te verrichten werkzaamheden,

    • daaraan verbonden risico’s,

    • maatregelen die risico’s voorkomen of beperken,

    • wijze waarop deskundige bijstand is georganiseerd,

    • doel en werking van de persoonlijke beschermingsmiddelen en andere beveiligingen.

  • Toezien op naleving van de instructies en voorschriften en het gebruik van de persoonlijke beschermingsmiddelen.

  • Jonger dan 18 jaar in het bijzonder rekening houden met beperkte werkervaring en onvoltooide lichamelijke en geestelijke ontwikkeling.

Melding en registratie van arbeidsongevallen en beroepsziekten

 

  • Arbeidsongevallen melden die leiden tot de dood, blijvend letsel of ziekenhuisopname aan de toezichthouder (arbeidsinspectie).

  • Een lijst bijhouden van de gemelde arbeidsongevallen en van arbeidsongevallen welke hebben geleid tot verzuim van meer dan drie werkdagen.

  • De bedrijfsarts of arbodienst meldt beroepsziekten aan de daartoe aangewezen instelling.

Verplichtingen werknemers 

De werknemer is verplicht te zorgen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en die van andere betrokkenen.

Hij is verplicht om:

  • Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen op de juiste wijze gebruiken.

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste wijze gebruiken.

  • Arbeidsmiddelen of andere beveiligingen niet te veranderen of weg te halen en op de juiste wijze gebruiken.

  • Meewerken aan onderricht.

  • Opgemerkte gevaren direct melden.

  • Preventiemedewerker, arbodienst en andere deskundige personen bijstaan (kerndeskundigen: bedrijfsarts, veiligheidskundige, arbeidshygiënist, arbeids- & organisatiedeskundige).

Rol van de ondernemingsraad / personeelsvertegenwoordiging

 

  • Samenwerken bij de uitvoering van het arbeidsomstandighedenbeleid.

  • Overleg voeren met de werkgever, waarbij actief informatie wordt uitgewisseld.

  • Leden van OR/PVT hebben de mogelijkheid:

    • zonder toezicht te overleggen met de arbeidsinspectie en

    • de arbeidsinspectie tijdens een bezoek te vergezellen.

Preventiemedewerker 

De werkgever laat zich bijstaan door één of meer preventiemedewerkers.

Taken:

  • Verrichten en opstellen van een RI&E:

    • adviseren en nauw samenwerken met de bedrijfsarts/arbodienst en andere kerndeskundigen, OR/PVT/belanghebbende werknemers,

    • arbeidsomstandighedenbeleid uitvoeren of meewerken aan maatregelen.

  • De OR/PVT stemt in met de keuze.

  • Zorgen voor voldoende deskundigheid, ervaring, uitrusting, aantal en tijd.

  • De preventiemedewerkers moeten de bijstand zelfstandig en onafhankelijk kunnen verlenen zonder benadeeld te worden in hun positie (ontslagbescherming).

  • Onvoldoende mogelijkheden binnen het bedrijf dan een combinatie van interne en externe deskundigen.

  • Geen mogelijkheden binnen het bedrijf dan externe deskundigen.

  • Niet meer dan 25 medewerkers dan kan de werkgever zelf functioneren als preventiemedewerker

Bedrijfshulpverlening

 

  • De werkgever laat zich bijstaan door één of meer bedrijfshulpverleners, werknemers die door hem zijn aangewezen.

  • De werkgever zorgt voor voldoende opleiding en uitrusting.

  • Taken:

    • EHBO,

    • beperken van gevolgen ongevallen,

    • brandbestrijding,

    • alarmeren en evacueren bij noodsituaties.

Verzuimbegeleiding 

Maatwerkregeling en Vangnetregeling

Maatwerkregeling = eigen bedrijfsarts

Vangnetregeling = gecertificeerde arbodienst
Verzuimteam.nl levert onder de vangnetregeling maatwerk voor zover mogelijk.

Maatwerkregeling

  • De werkgever laat zich bijstaan door een bedrijfsarts voor het:

    • toetsen van de RI&E,

    • begeleiden van zieke werknemers,

    • uitvoeren van:

      • arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PMO/PAGO),

      • aanstellingskeuring,

      • gezondheidsvraagstukken (anders dan verzuimbegeleiding).

    • Eisen:

      • doeltreffende uitvoering,

      • bijstand van deskundige personen, wanneer het binnen het bedrijf niet goed te organiseren is,

      • goede uitrusting, voldoende aantal, voldoende tijd,

      • doeltreffende toegang tot bedrijfsarts,

      • de bedrijfsarts kan iedere arbeidsplaats bezoeken,

      • de werknemer kan een andere bedrijfsarts raadplegen (second opinion,

      • de bedrijfsarts heeft een adequate klachtenprocedure,

      • mauwe samenwerking gericht op zo goed mogelijk, arbeidsomstandighedenbeleid:

        • alle deskundigen met elkaar

        • en OR/PVT/belanghebbende werknemers

      • de bedrijfsarts adviseert over preventieve maatregelen betreffende het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid.

Overige zaken:

  • RI&E wordt door deskundige gezonden aan OR/PVT. Indien geen OR/PVT dan zendt de werkgever deze aan de belanghebbende werknemers.

  • Gebruik BSN bij verzuimbegeleiding is toegestaan.

  • De bijstand kan worden geregeld in de CAO of overeenstemming met OR/PVT. Bij strijdigheid gaat de CAO voor.

Overtreding

Niet naleving wordt aangemerkt als een overtreding

  • Alle kerndeskundigen:

    • Wanneer er geen sprake is van een nauwe samenwerking alle deskundigen met elkaar en OR/PVT/belanghebbende werknemers gericht op zo goed mogelijk arbeidsomstandighedenbeleid.

    • Wanneer de RI&E niet wordt gezonden aan OR/PVT.

  • Bedrijfsarts specifiek:

    • De werknemer kan geen andere bedrijfsarts raadplegen.

    • De bedrijfsarts heeft geen adequate klachtenprocedure.

    • De bedrijfsarts adviseert niet over preventieve maatregelen betreffende het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid.

  • Medewerkers van een arbodienst:

    • Wanneer er geen nauwe samenwerking is tussen alle deskundigen met elkaar en OR/PVT/belanghebbende werknemers.

Basiscontract

Vereisten:

  • De bedrijfsarts kan iedere arbeidsplaats bezoeken.

  • De werknemer kan een andere bedrijfsarts raadplegen.

  • De bedrijfsarts heeft een adequate klachtenprocedure.

  • Nauwe samenwerking alle deskundigen met elkaar en OR/PVT/belanghebbende werknemers gericht op zo goed mogelijk arbeidsomstandighedenbeleid.

  • De bedrijfsarts adviseert over preventieve maatregelen betreffende het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid.

  • De bedrijfsarts meldt beroepsziekten.

Arbeidsgezondheidskundig onderzoek

De werkgever stelt de werknemers periodiek in de gelegenheid een onderzoek te ondergaan, dat er op is gericht de risico’s die de arbeid voor de gezondheid van de werknemers met zich brengt zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.

Informatierechten

  • De werkgever informeert de preventiemedewerker, bedrijfshulpverleners, de arbodienst/bedrijfsarts en andere kerndeskundigen inzake:

    • ongevalrapportages en lijst van arbeidsongevallen,

    • een eis om de wet na te leven,

    • een bevel om het werk (opnieuw) stil te leggen,

    • boetes opgelegd bij niet naleving.

Bijzondere verplichtingen

Bijzondere verplichtingen kunnen worden opgelegd bij algemene maatregel van bestuur

  • Denk aan bijzondere zaken als

    • het werken met gevaarlijke stoffen,

    • biologische agentia,

    • mate van fysieke belasting,

    • fysische factoren.

  • Regels mbt

    • bijzondere gevaren,

    • verbod op gevaarlijke stoffen of voorwerpen.

  • Geheel of gedeeltelijke uitsluitingen

    • luchtvaartuig, zeeschip of binnenvaartuig, voertuigen op weg, spoor- of tramweg,

    • militaire dienst,

    • leerlingen en studenten in onderwijsinrichtingen (vallen onder de wet, maar kunnen op bepalingen worden uitgesloten),

    • verkenningsonderzoek, opsporen of winnen van delfstoffen of aardwarmte, mijnbouw,

    • exclusieve economische zone.

    • burgerlijke openbare dienst,

    • gevangenis of huis van bewaring of inrichting.

  • Afwijking in CAO slechts onder voorwaarden.

Arbeidsinspectie

De arbeidsinspectie is toezichthouder.

  • Is bevoegd bij een arbeidsongeval een onderzoek in te stellen en stelt daarover een rapport op.

  • Moet een onderzoek instellen, op verzoek van een OR/PVT/vereniging van daartoe gerechtigde werknemers.

  • Mag mensen naar hun identiteit vragen.

Geheimhouding arbeidsinspectie

De toezichthouders zijn verplicht tot geheimhouding van de namen van de personen door wie een klacht is ingediend of aangifte is gedaan van een overtreding van deze wet. Tenzij deze personen schriftelijk hebben verklaard daar geen bezwaar tegen te hebben.

Eis tot naleving door de arbeidsinspectie

 

  • Bevat welke regel wordt overtreden en de termijn waarbinnen daaraan moet worden voldaan.

  • De werkgever én de werknemers zijn verplicht om aan de eis te voldoen.

  • De werkgever stelt de werknemers zo snel mogelijk op de hoogte van deze plicht.

Stillegging van werk door de arbeidsinspectie

  • Een toezichthouder kan mondeling of schriftelijk bevelen personen te verwijderen van arbeidsplaatsen of werkzaamheden laten staken, wanneer die werkzaamheden ernstig gevaar opleveren voor personen.

  • Het bevel wordt ingetrokken wanneer geen ernstig gevaar meer aanwezig is.

  • De toezichthouder is bevoegd de nodige maatregelen te treffen, de nodige aanwijzingen te geven en de hulp van de politie in te roepen. Het verzegelen van arbeidsplaatsen en arbeidsmiddelen behoort daarbij tot de mogelijkheden.

  • Na schriftelijke waarschuwing en herhaaldelijke overtreding kunnen de werkzaamheden voor ten hoogste drie maanden worden gestaakt op aanwijzing van de toeizchthouder.

Werkonderbreking op initiatief van werknemer(s)
 

  • Een werknemer kan het werk onderbreken, indien er ernstig gevaar is voor personen, dat zo onmiddellijk dreigt dat een toezichthouder niet tijdig kan optreden. De werknemer behoudt zijn recht op loon en mag niet worden benadeeld in zijn positie in het bedrijf.

  • De werknemer moet het ernstige gevaar en de directe dreiging bewijzen.

  • De werknemer moet de onderbreking direct melden bij de werkgever.

  • De onderbreking moet worden gemeld bij de toezichthouder.